Ο Κώστας Σημίτης, μια εμβληματική φυσιογνωμία της μεταπολίτευσης, έφυγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω του ένα πολιτικό κενό αλλά και μια ευκαιρία για πολιτικές στρατηγικές κινήσεις. Η Νέα Δημοκρατία, υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, έδειξε ταχύτατα αντανακλαστικά, τιμώντας τη μνήμη του πρώην πρωθυπουργού με τρόπο που αιφνιδίασε τους πάντες – και ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ, που φάνηκε να «πνίγεται» σε διλήμματα και καθυστερήσεις. Το πολιτικό σκηνικό, λοιπόν, «άναψε» με φόντο το τελευταίο αντίο στον Κώστα Σημίτη.
Πρώτο Μέρος: Η Κίνηση Μητσοτάκη
Αν κάτι χαρακτήρισε την προσέγγιση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ήταν η αποφασιστικότητα και η πολιτική τόλμη. Σε μια κίνηση που ξάφνιασε πολλούς, ο πρωθυπουργός τίμησε τον Σημίτη, αναγνωρίζοντας δημόσια την επιρροή που είχε ο πρώην πρωθυπουργός όχι μόνο στο ΠΑΣΟΚ αλλά και στη διαμόρφωση της σύγχρονης Ελλάδας.
Αυτή η στάση προκάλεσε αντιδράσεις από τα δεξιά του κόμματος, με πιο χαρακτηριστική την επίθεση της Αφροδίτης Λατινοπούλου, η οποία «άστραψε και βρόντηξε». Όμως, η αντίδραση της Άννας Διαμαντοπούλου –που συνεχάρη τον Άδωνι Γεωργιάδη για τη δημόσια αποδοκιμασία της Λατινοπούλου– έφερε το ΠΑΣΟΚ σε μια αμήχανη θέση. Ήταν σαν η Νέα Δημοκρατία να χειρίζεται καλύτερα το πολιτικό legacy του Σημίτη από το ίδιο του το κόμμα!
Δεύτερο Μέρος: Το ΠΑΣΟΚ σε Σταυροδρόμι
Στην απέναντι όχθη, η Χαριλάου Τρικούπη φαινόταν να παλεύει με τον ίδιο της τον εαυτό. Από τη μία πλευρά, η πολιτική παράδοση και ο σεβασμός στον Κώστα Σημίτη επέβαλαν μια σθεναρή στάση απέναντι στις επιθέσεις. Από την άλλη, η ανάγκη για αποστασιοποίηση από τις εντάσεις φάνηκε στη θέση του Παύλου Γερουλάνου, ο οποίος δήλωσε πως «όσο περισσότερη σημασία δίνετε στη Λατινοπούλου, τόσο περισσότερο την ανεβάζετε».
Το αποτέλεσμα; Το ΠΑΣΟΚ φάνηκε διχασμένο, χωρίς επίσημη γραμμή, με εσωτερικές διαφωνίες που «έβγαζαν μάτι». Οι δημόσιες τοποθετήσεις των στελεχών του ήταν ασυντόνιστες, κάτι που τόνισε ακόμη περισσότερο την αμηχανία και την έλλειψη πολιτικής ετοιμότητας.
Τρίτο Μέρος: Το Πολιτικό Παρασκήνιο
Ο θάνατος του Σημίτη συμπίπτει με μια ιδιαίτερη πολιτική συγκυρία, καθώς πλησιάζει η προεδρική εκλογή. Εδώ, οι ισορροπίες είναι λεπτές. Αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης προτείνει πρόσωπο από την κεντροαριστερά, όπως η Κατερίνα Σακελλαροπούλου, το ΠΑΣΟΚ πιθανόν να βρεθεί «εγκλωβισμένο». Στήριξη της πρότασης θα μπορούσε να εκληφθεί ως μέρος μιας ευρύτερης «μυστικής συμφωνίας» με τη Νέα Δημοκρατία, προκαλώντας αντιδράσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Αν, από την άλλη, ο Μητσοτάκης προτείνει υποψήφιο από τη δεξιά, το ΠΑΣΟΚ θα χρειαστεί να αιτιολογήσει την απόρριψη της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ για μια κοινή προοδευτική υποψηφιότητα. Το παιχνίδι ισορροπιών είναι τόσο λεπτό που η παραμικρή λάθος κίνηση μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική.
Τέταρτο Μέρος: Ο ΣΥΡΙΖΑ και το Προοδευτικό Μέτωπο
Στο μεταξύ, ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να διαμορφώσει ένα προοδευτικό μέτωπο, αξιοποιώντας κάθε ευκαιρία. Η συνάντηση του Σωκράτη Φάμελλου με τον Δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα ήταν ένα μήνυμα προς το ΠΑΣΟΚ: «Ελάτε μαζί μας ή θα μείνετε έξω από το παιχνίδι». Όμως, αυτή η στρατηγική δεν φαίνεται να ενθουσιάζει την Χαριλάου Τρικούπη, που επιμένει να διατηρεί αποστάσεις.
Επίλογος: Το Πολιτικό Συμπέρασμα
Ο θάνατος του Κώστα Σημίτη, ενός ανθρώπου που υπήρξε συνώνυμος της προόδου και της σταθερότητας, άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική σκακιέρα της χώρας. Η Νέα Δημοκρατία απέδειξε ότι μπορεί να αξιοποιήσει τέτοιες στιγμές για να εδραιώσει την πολιτική της ηγεμονία. Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, καλείται να βρει την ταυτότητά του, να ξεπεράσει τις εσωτερικές του αντιφάσεις και να αποκτήσει ενιαία στρατηγική.
Η μνήμη του Κώστα Σημίτη μπορεί να είναι η αφορμή για προβληματισμό και αυτοκριτική – όχι μόνο για το ΠΑΣΟΚ αλλά και για το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του.
