Η Συρία παραμένει καθηλωμένη σε έναν αέναο κύκλο βίας, όπου ο άνθρωπος αναδεικνύεται ως το πιο σκληρό και ανελέητο ον. Η δημόσια εκτέλεση του δημάρχου της Ντούμαρ και οι αναφορές για μαζικές συλλήψεις και δολοφονίες από τη νέα εξουσία εγείρουν ερωτήματα για την ηθική, τη δικαιοσύνη και την ανθρώπινη φύση.
Ο δήμαρχος Μάζεν Κινάνα, πιστός στο καθεστώς Άσαντ, κατηγορήθηκε για τη σύνταξη ψευδών αναφορών που οδήγησαν στη φυλάκιση και βασανισμό πολλών νέων. Η εκτέλεσή του από ένοπλες οργανώσεις της νέας εξουσίας συνοδεύτηκε από σκηνές «αγαλλίασης», όπως καταγράφει το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ωστόσο, οι πράξεις αυτές μαρτυρούν την επικράτηση της εκδίκησης επί της δικαιοσύνης.
Η Ψυχολογία της Βίας
Υπό το πρίσμα της ψυχολογίας του Φρόιντ, η βία στη Συρία αποτυπώνει τη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπινου ασυνείδητου. Η εκτέλεση του Κινάνα, η επίδειξη της σορού του και οι πανηγυρισμοί του πλήθους αποτελούν μια μορφή “καταναγκαστικής επανάληψης”, όπου τα θύματα της προηγούμενης καταπίεσης μετατρέπονται σε θύτες. Η συλλογική ταυτότητα διαμορφώνεται μέσα από τη μνησικακία και την ανάγκη εκδίκησης, διαιωνίζοντας τη βία.
Η λογική της “οφθαλμός αντί οφθαλμού” οδηγεί σε μια κοινωνία που στερείται εμπιστοσύνης, δικαιοσύνης και ανθρωπιάς. Ο άνθρωπος, παγιδευμένος στα ένστικτα του θανάτου (Freud’s Thanatos), επαναλαμβάνει πράξεις καταστροφής, αγνοώντας τη δυνατότητα για θεραπεία και αναγέννηση.
Οι Ανθρωπιστικές Επιπτώσεις
Η προέλαση της συμμαχίας ανταρτών και η κατάληψη της εξουσίας συνοδεύτηκαν από μαζικές συλλήψεις και εκτελέσεις. Στη Χάμα, ο διαβόητος βασανιστής Talal Al-Daqaq εκτελέστηκε δημοσίως, ενώ στη Χομς, οι αλεβιτικές κοινότητες ζουν υπό το φόβο αντιποίνων. Πληροφορίες αναφέρουν συλλήψεις 1.800 ανθρώπων, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι αλεβίτες, ενώ τουλάχιστον 150 δολοφονίες έχουν καταγραφεί από τις 8 Δεκεμβρίου.
Η νέα εξουσία αρνείται τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ισχυριζόμενη ότι στοχεύει μόνο πρώην στελέχη του καθεστώτος Άσαντ. Ωστόσο, οι μαρτυρίες για ξυλοδαρμούς, βασανισμούς και δημόσιες εκτελέσεις υπονομεύουν τις διαβεβαιώσεις αυτές. Ο φόβος και η καχυποψία κυριαρχούν, οδηγώντας σε μια κοινωνία που βιώνει συνεχώς την απουσία σταθερότητας και δικαιοσύνης.
Ένας Κύκλος Χωρίς Τέλος
Η κατάσταση στη Συρία αναδεικνύει τη θηριωδία της ανθρώπινης φύσης και την αποτυχία του “πολιτισμένου” ανθρώπου να βρει λύσεις πέρα από τη βία. Όπως έγραψε ο Φρόιντ, “ο πολιτισμός είναι ένα λεπτό κέλυφος που εύκολα σπάει κάτω από το βάρος των ενστίκτων”. Στη Συρία, το κέλυφος αυτό έχει σπάσει, αφήνοντας την κοινωνία να παραπαίει ανάμεσα στο χάος και την απόγνωση.
Ο κόσμος οφείλει να στραφεί σε λύσεις που προάγουν τη συμφιλίωση και τη δικαιοσύνη. Αντί για την αποδοχή της εκδίκησης, η διεθνής κοινότητα πρέπει να απαιτήσει διαφάνεια, ανθρωπιστική βοήθεια και δικαστική λογοδοσία. Η αποτροπή της διαιώνισης της βίας απαιτεί συλλογική δράση και στήριξη των αθώων θυμάτων, προτού χαθεί κάθε ελπίδα για την ανοικοδόμηση της χώρας!
