Φοροελαφρύνσεις: Ανάσα για τον Έλληνα ή Ευημερία των Αριθμών;

 Οι εξαγγελίες του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για μειώσεις φόρων και αύξηση δημοσίων επενδύσεων έρχονται ως απάντηση στις ανησυχίες των πολιτών που, αν και βλέπουν τη χώρα να αναβαθμίζεται οικονομικά, δεν αισθάνονται άμεσα οφέλη στην καθημερινότητά τους. Το ερώτημα είναι σαφές: Θα «ευημερήσει» και η τσέπη του Έλληνα ή απλώς οι αριθμοί θα συνεχίσουν να ευημερούν;

Τι σημαίνει μείωση φόρων στην πράξη;

Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι το πλεονάζον έσοδο, που προκύπτει εν μέρει από τη μείωση της φοροδιαφυγής, θα επιστραφεί είτε μέσω φοροελαφρύνσεων είτε μέσω επενδύσεων. Όμως, μια γενική δήλωση δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ελάφρυνση για κάθε πολίτη. Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ποιοι φόροι θα μειωθούν και για ποιους.

1. Αν η μείωση αφορά τη φορολογία των επιχειρήσεων, ενδεχομένως να ευνοήσει τους εργοδότες και τις μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει άμεσο κέρδος για τον μέσο εργαζόμενο.
2. Αν αφορά τους έμμεσους φόρους (ΦΠΑ, ΕΦΚ καυσίμων, ΔΕΚΟ, τρόφιμα), τότε θα γίνει αισθητή στις τσέπες όλων, κυρίως των πιο αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων.
3. Αν αφορά τον φόρο εισοδήματος, το ερώτημα είναι αν θα μειωθεί το βάρος στα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα ή αν το όφελος θα επικεντρωθεί στις υψηλότερες κλίμακες.

Αυξήσεις δημοσίων επενδύσεων: Θα φτάσουν στην καθημερινότητα;

Η αύξηση των επενδύσεων αποτελεί βασικό εργαλείο ανάπτυξης, καθώς δημιουργεί θέσεις εργασίας και ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα. Όμως, εδώ προκύπτει το ερώτημα: Θα αφορούν υποδομές που θα βελτιώσουν άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών (νοσοκομεία, σχολεία, δημόσιες συγκοινωνίες) ή θα διοχετευτούν κυρίως σε μεγάλα έργα που θα ωφελήσουν κυρίως μεγάλους επενδυτές;

Οι αριθμοί ευημερούν, αλλά τι γίνεται με τους πολίτες;

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι οι «αριθμοί ευημερούν, αλλά πολλοί συμπολίτες μας δυσκολεύονται». Αυτή η φράση αποτυπώνει τη διαχρονική αντίθεση μεταξύ της μακροοικονομικής ανάπτυξης και της καθημερινής πραγματικότητας. Η ανάκαμψη και οι θετικοί δείκτες δεν σημαίνουν αυτόματα αύξηση αγοραστικής δύναμης, ειδικά όταν οι τιμές των βασικών αγαθών συνεχίζουν να πιέζουν τα νοικοκυριά.

Τι μπορεί να περιμένει ο Έλληνας πολίτης;

• Αν οι μειώσεις φόρων γίνουν στοχευμένα προς τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, τότε ναι, οι πολίτες θα το αισθανθούν στην τσέπη τους.
• Αν όμως οι φοροελαφρύνσεις επικεντρωθούν στις επιχειρήσεις, το όφελος θα εξαρτηθεί από το αν και πότε θα περάσει στους εργαζόμενους μέσω αυξήσεων μισθών.
• Αν οι δημόσιες επενδύσεις πάνε σε έργα που ενισχύουν την πραγματική οικονομία, τότε η ανάπτυξη θα έχει αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή.

Συμπέρασμα: Η μείωση φόρων και η αύξηση επενδύσεων μπορούν να είναι όντως μια ανάσα, αρκεί να σχεδιαστούν με γνώμονα το άμεσο όφελος για την κοινωνία και όχι απλώς για την οικονομική σταθερότητα των αριθμών. Η ερώτηση που μένει να απαντηθεί στην πράξη είναι: Θα γεμίσει το καλάθι του νοικοκυριού ή μόνο οι εκθέσεις των οίκων αξιολόγησης;