Όταν η εξωτερική πολιτική γράφεται με ευθύνη – και όχι με πίκρα
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε έναν ασφυκτικό κλοιό προκλήσεων: γεωπολιτικές ανακατατάξεις, εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, μεταναστευτικές πιέσεις, ρευστές ισορροπίες στην Ε.Ε., ανοικτά μέτωπα στα Βαλκάνια και διαρκής ένταση με την Τουρκία. Σε αυτό το σκηνικό, η φωνή της Ελλάδας δεν έχει την πολυτέλεια να είναι ούτε μικρή ούτε διχασμένη.
Κι όμως, υπάρχει μια σταθερά: ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος εργάζεται σιωπηλά αλλά αποτελεσματικά, μακριά από εσωκομματικές φωνασκίες και μικροπολιτικά παίγνια. Στην παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη Συρία, δεν απλώς «μίλησε για ένα άλλο κράτος» – μίλησε για την Ελλάδα, για τον ρόλο της, για την ταυτότητά της, για την ήρεμη δύναμή της.
Την ίδια στιγμή όμως, στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, αναδύεται ξανά ο τραγικός ρόλος του Αντώνη Σαμαρά: του ανθρώπου που διαχρονικά λειτούργησε ως φρένο, όχι ως κινητήρας. Ως ανασχετικός παράγοντας για τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Νέας Δημοκρατίας, για την εθνική συνεννόηση, για την ηγεσία με ουσία.
Γεραπετρίτης – Η Ελλάδα που δουλεύει
Η παρέμβαση του κ. Γεραπετρίτη για τη Συρία δεν ήταν μια διπλωματική ρουτίνα. Ήταν μια παραδειγματική τοποθέτηση σοβαρής, φιλειρηνικής και γεωπολιτικά ευφυούς εξωτερικής πολιτικής. Γιατί η Ελλάδα έχει λόγο να μιλάει για τη Συρία:
-
Γιατί είναι γειτονιά της.
-
Γιατί οι εξελίξεις εκεί επηρεάζουν την Τουρκία, την Κύπρο, τις προσφυγικές ροές, τη σταθερότητα της Μεσογείου.
-
Γιατί η Ελλάδα πρέπει να έχει σταθερό ρόλο πυλώνα δικαίου και μεσολαβητή, σε μια περιοχή όπου ο καθένας προωθεί απροκάλυπτα τα συμφέροντά του.
Ο κ. Γεραπετρίτης διατύπωσε μια ολοκληρωμένη πρόταση για τη νέα Συρία σε τρεις πυλώνες:
-
Πολιτική μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς, με σεβασμό στη θρησκευτική και εθνοτική πολυμορφία.
-
Λογοδοσία και μεταβατική δικαιοσύνη, γιατί χωρίς δικαιοσύνη δεν υπάρχει ειρήνη.
-
Ανθρωπιστική και οικονομική ανασυγκρότηση, με τη συμμετοχή της Ελλάδας όχι στα λόγια, αλλά στην πράξη.
Δεν έκανε φτηνή επίδειξη πατριωτισμού. Δεν μίλησε για «εθνική υπερηφάνεια» κρατώντας σημαίες. Εξήγησε πώς η Ελλάδα μπορεί να είναι ωφέλιμη, χρήσιμη και παρούσα. Αυτός είναι ρεαλιστικός πατριωτισμός.
Σαμαράς – Η Ελλάδα που τραβάει χειρόφρενο
Και απέναντι σε αυτή την εξωτερική πολιτική σοβαρότητας, ποιος υψώνει κεφάλι; Ποιος απειλεί, υπονομεύει, ρίχνει «καρφιά» εκ των έσω; Ο Αντώνης Σαμαράς. Ο πρώην πρωθυπουργός που:
-
Έριξε την κυβέρνηση Μητσοτάκη το 1993, οδηγώντας τη Ν.Δ. σε διάσπαση.
-
Ανέχθηκε – και ενίοτε ενθάρρυνε – ακροδεξιά στοιχεία και οξύ λόγο, φτωχαίνοντας την ιδεολογική ταυτότητα του κόμματος.
-
Αποδείχθηκε αποτυχημένος πρωθυπουργός, με τη χώρα να παραπαίει σε μνημονιακή ασφυξία, χωρίς καμία αίσθηση εθνικής συνεννόησης.
-
Και σήμερα, δεν διστάζει να ναρκοθετεί το παρόν και το μέλλον της παράταξης, λειτουργώντας ως παρασκηνιακός τορπιλιστής των κυβερνητικών επιλογών – ειδικά σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Η εμμονή του στον εθνικιστικό μαξιμαλισμό, το πικρό του ύφος, η διαρκής διάθεση για ιδεολογική καθαρότητα, θυμίζουν άλλες εποχές – μικρές και κλειστές. Δεν χτίζουν πλειοψηφία. Δεν πείθουν νέους ανθρώπους. Δεν παράγουν πολιτικό έργο.
Είναι η πολιτική του παρελθόντος που δεν συγχωρεί το παρόν. Μια προσωπική ιδιοτέλεια μεταμφιεσμένη σε “αρχές”.
Η διαφορά είναι καθαρή – και πολιτική
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης δεν είναι κομματικός γκρινιάρης. Δεν είναι επαγγελματίας μηχανισμών. Δεν εκπέμπει δηλητήριο. Ανήκει σε μια γενιά πολιτικών που καταλαβαίνουν πως η Ελλάδα δεν μπορεί να επιβιώσει με κραυγές και ιδεολογικές σημαίες, αλλά με σοβαρότητα, συμμαχίες, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και συμμετοχή στους μεγάλους θεσμούς.
Ο Σαμαράς, αντίθετα, ζει για τη διάσπαση, αναπνέει για την υπονόμευση, ελπίζει σε μια εσωκομματική καταιγίδα για να ξαναβρεθεί στο προσκήνιο. Και κάθε του δημόσια εμφάνιση είναι υπενθύμιση ότι τα βαρίδια δεν είναι απλώς παρελθόν, αλλά απειλή και για το μέλλον.
Η Ελλάδα χρειάζεται ήρεμη δύναμη – όχι έριδες ηγεμονισμού
Στην εξωτερική πολιτική, η Ελλάδα δεν αντέχει να παριστάνει τον θεατρίνο. Ούτε να λειτουργεί ως προβολέας εσωτερικών πικριών. Χρειάζεται συνέχεια, φωνή και εμπιστοσύνη. Ο Γεραπετρίτης αποδεικνύει πως μπορείς να τα έχεις χωρίς να γίνεσαι σταρ της τηλεόρασης. Ο Σαμαράς επιμένει να δείχνει ότι μπορείς να τα χάσεις όλα για το μικρό χειροκρότημα της εσωστρέφειας.
Η επιλογή δεν είναι δύσκολη. Είναι απλώς πολιτική. Και η Ιστορία δεν περιμένει.
