Η πρόσφατη συνέντευξη του Αχμέντ αλ Σάρα, του νέου ντε φάκτο ηγέτη της Συρίας, στον τηλεοπτικό σταθμό Al Arabiya, αποκάλυψε μια εντυπωσιακή αλληλουχία αποφάσεων που συνδυάζουν απολυταρχική προσέγγιση με μια υποτιθέμενη δημοκρατική προοπτική. Η δήλωσή του ότι οι εκλογές μπορούν να περιμένουν έως και τέσσερα χρόνια, ενώ η χώρα κυβερνάται από τον ίδιο, προκάλεσε αντιδράσεις και εγείρει ερωτήματα για το μέλλον της Συρίας.
Δημοκρατία υπό Όρους
Ο αλ Σάρα, που μέχρι πρόσφατα ήταν γνωστός με το ψευδώνυμο αλ Γκολάνι, περιέγραψε τη διακυβέρνησή του ως μια “προκαταρκτική φάση”, απαραίτητη για τη σταθεροποίηση της χώρας. Ο ισχυρισμός του ότι “η μοιρασιά της εξουσίας σε αυτή την περίοδο θα ήταν καταστροφική” φανερώνει έναν ηγέτη που επιμένει να κρατά τα ηνία, θεωρώντας πως η εξουσία πρέπει να παραμείνει απόλυτα συγκεντρωμένη στα χέρια του.
Η υπόσχεσή του για εκλογές μετά από τέσσερα χρόνια, όπως και η δημιουργία ενός νέου Συντάγματος, προκαλεί εύλογα ερωτήματα. Τι είδους δημοκρατία είναι αυτή που προαναγγέλλει απόλυτη μονοκρατορία για σχεδόν μία πενταετία; Ο Περικλής και ο Σωκράτης θα γελούσαν με την αντιστροφή της έννοιας της δημοκρατίας που επιχειρείται εδώ.
Κούρδοι, Ρωσία και Εθνικός Διάλογος
Μια από τις πιο αξιοσημείωτες εξαγγελίες του αλ Σάρα είναι η πρόθεση ενσωμάτωσης των κουρδικών δυνάμεων στο συριακό υπουργείο Άμυνας. Αν και αυτό φαίνεται να ανοίγει το δρόμο για μια κάποια ενότητα, ο αφορισμός του φεντεραλισμού υποδηλώνει την απόλυτη άρνηση για αυτονομία των Κούρδων, κάτι που θα μπορούσε να αναζωπυρώσει εντάσεις.
Η προσκόλλησή του στη Ρωσία, μέσω της αναγνώρισης των “στρατηγικών συμφερόντων” μεταξύ των δύο χωρών, υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της Συρίας από τη Μόσχα. Παράλληλα, η ελπίδα του ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα άρει τις κυρώσεις μοιάζει περισσότερο με ευχή παρά με στρατηγική, ιδιαίτερα καθώς οι ΗΠΑ διατηρούν μια μακροχρόνια εχθρική στάση απέναντι στο συριακό καθεστώς.
Απολυταρχία με Μανδύα Προσωρινότητας
Η διακήρυξη του αλ Σάρα ότι αυτή η φάση είναι “προκαταρκτική” γεννά ανησυχίες για το αν ο ίδιος θα αποδεχτεί ποτέ πραγματική αλλαγή. Η χρήση της έννοιας της “προσωρινής κυβέρνησης” είναι ένα τέχνασμα που συχνά χρησιμοποιείται από απολυταρχικά καθεστώτα για να παρατείνουν την εξουσία τους επ’ αόριστον.
Η υποσχόμενη διάλυση της οργάνωσής του, Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, σε ένα “συνέδριο εθνικού διαλόγου” μοιάζει περισσότερο με συμβολική χειρονομία παρά με ουσιαστικό βήμα. Εξάλλου, η πολιτική του επιμονή να παραμείνει επικεφαλής δείχνει ότι η πραγματική αλλαγή δεν αποτελεί προτεραιότητά του.
Ένα Μέλλον στο Σκοτάδι
Η Συρία, πληγωμένη από τον πόλεμο και την καταστροφή, φαίνεται να μπαίνει σε μια νέα εποχή αβεβαιότητας. Οι πολίτες της, κουρασμένοι από την αναρχία και την έλλειψη σταθερότητας, ίσως αρχικά καλωσορίσουν την υπόσχεση αλλαγών. Ωστόσο, είναι πιθανό να ανακαλύψουν ότι αυτή η “προκαταρκτική φάση” δεν είναι παρά το πρώτο κεφάλαιο σε μια μακρά ιστορία συγκεντρωτικής εξουσίας.
Το ερώτημα παραμένει: Πότε η Συρία θα δει πραγματική δημοκρατία και όχι μια γελοιογραφία αυτής; Δυστυχώς, οι απαντήσεις φαίνεται να καθυστερούν, όπως και οι εκλογές.
