Τι Επιδιώκει ο Τραμπ;
Το δόγμα του «Πρώτα η Αμερική» δεν είναι απλώς ένα πολιτικό σύνθημα· είναι μια στρατηγική επίθεση στον παγκόσμιο ρόλο της Κίνας. Με επιπλέον δασμούς σε κινεζικά προϊόντα και απειλές για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Τραμπ θέλει να στείλει το μήνυμα πως η Αμερική δεν θα χρηματοδοτεί τον ανταγωνιστή της. Ο στόχος του είναι η αποδυνάμωση της κινεζικής βιομηχανίας μέσω της αύξησης του κόστους παραγωγής και εξαγωγών. Θεωρεί πως, αν περιορίσει την πρόσβαση της Κίνας στην αμερικανική αγορά, θα προκαλέσει σοβαρά πλήγματα στο εσωτερικό της οικονομίας της.
Όμως, αυτή η στρατηγική δεν λειτουργεί στον ίδιο βαθμό όπως το 2020. Η Κίνα έχει διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις με χώρες σε Αφρική, Νότια Αμερική και Νοτιοανατολική Ασία, γεγονός που την καθιστά πιο ανθεκτική στις πιέσεις των ΗΠΑ.
Η Κίνα Αντεπιτίθεται με Ψυχραιμία και Σχέδιο
Η αντίδραση της Κίνας δεν περιορίζεται μόνο σε ανταποδοτικούς δασμούς. Το Πεκίνο προετοιμάζεται για μακροχρόνια αντιπαράθεση και, παρά την επιβραδυνόμενη οικονομία του, επιδιώκει να εκμεταλλευτεί την πολιτική αστάθεια που προκαλεί ο Τραμπ στους παγκόσμιους συμμάχους της Αμερικής. Ο Σι Τζινπίνγκ προβάλλει τη χώρα του ως έναν αξιόπιστο και σταθερό εμπορικό εταίρο, σε αντίθεση με την απρόβλεπτη Ουάσινγκτον.
Η Κίνα έχει επενδύσει στη δημιουργία μιας εναλλακτικής διεθνούς τάξης μέσω πρωτοβουλιών όπως ο «Δρόμος του Μεταξιού» και με την οικονομική της διείσδυση σε χώρες που παραδοσιακά εξαρτώνταν από την αμερικανική βοήθεια. Το κενό που αφήνει ο Τραμπ με τη διακοπή της εξωτερικής χρηματοδότησης, η Κίνα είναι πρόθυμη να το καλύψει. Από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας έως την Παγκόσμια Τράπεζα, το Πεκίνο χτίζει ένα δίκτυο επιρροής που μπορεί να διαμορφώσει την παγκόσμια οικονομία στα μέτρα του.
Τι Κινδυνεύει να Χάσει η Αμερική;
Ο Τραμπ παίζει ένα επικίνδυνο παιχνίδι ισορροπίας. Από τη μία πλευρά, θέλει να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα. Από την άλλη, η επιθετική του πολιτική απομονώνει τους συμμάχους της Αμερικής και δημιουργεί ανασφάλεια στις διεθνείς αγορές. Το ενδεχόμενο αύξησης του κόστους βασικών προϊόντων στις ΗΠΑ, από την ενέργεια έως τα αυτοκίνητα, είναι μια πραγματικότητα που μπορεί να οδηγήσει σε πληθωριστικές πιέσεις.
Επιπλέον, οι ασιατικές χώρες που αποτελούν στρατηγικούς εταίρους των ΗΠΑ, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, δείχνουν να προσανατολίζονται στη σύναψη νέων συμμαχιών, εν μέρει για να αποφύγουν τις συνέπειες μιας πιθανής εμπορικής κρίσης. Αυτό δημιουργεί έναν κύκλο αποδυνάμωσης της αμερικανικής επιρροής στην περιοχή του Ειρηνικού, ενισχύοντας τη θέση της Κίνας.
Οι Διεθνείς Αναταράξεις και το Μέλλον της Παγκόσμιας Τάξης
Το μεγαλύτερο στοίχημα για την παγκόσμια οικονομία δεν είναι απλώς ποιος θα κερδίσει τον εμπορικό πόλεμο. Είναι το αν αυτή η διαμάχη θα οδηγήσει σε ένα νέο πολυπολικό σύστημα, όπου η Κίνα, η Ευρώπη και οι χώρες της Ασίας θα αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στη χάραξη της διεθνούς οικονομικής πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σε δύσκολη θέση, καθώς προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις παραδοσιακές συμμαχίες της με τις ΗΠΑ και τις νέες οικονομικές ευκαιρίες που προσφέρει η Κίνα.
Οι αναταράξεις αυτές μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες στην παγκόσμια ανάπτυξη. Η αύξηση του προστατευτισμού και η αποδυνάμωση των πολυμερών εμπορικών οργανισμών, όπως ο ΠΟΕ, ενδέχεται να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη οικονομική αστάθεια. Οι αγορές παρακολουθούν κάθε δήλωση του Τραμπ και κάθε κίνηση του Σι, γνωρίζοντας πως το παραμικρό λάθος θα μπορούσε να προκαλέσει κρίση παγκόσμιων διαστάσεων.
Επίλογος: Παιχνίδι Μεγάλων Ρίσκων
Ο Τραμπ πιστεύει πως, χτυπώντας την Κίνα, μπορεί να επαναφέρει την Αμερική σε κυρίαρχη θέση στην παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, η πραγματικότητα ίσως αποδειχθεί διαφορετική. Αν η Κίνα επιβιώσει και αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που της δίνονται, θα μπορούσε να βγει από αυτή τη σύγκρουση ισχυρότερη από ποτέ. Το ερώτημα είναι: θα αντέξει η Αμερική τις συνέπειες του ίδιου της του παιχνιδιού;
