Όλοι φωνάζουν για ακρίβεια. Όλοι.
Σε καφέ, σε κοινωνικά δίκτυα, σε πάνελ, σε οικογένειες.
Αλλά κανείς δεν τολμά να κοιτάξει το πρόβλημα εκεί που πραγματικά κρύβεται: στις δικές μας απαιτήσεις, που εκτοξεύτηκαν χωρίς να αλλάξει τίποτα στην παραγωγικότητα και στη συμπεριφορά μας.

Και επειδή το ΡΟΜΠΟ δεν χαϊδεύει αυτιά, θα το πούμε ξεκάθαρα.

Πολλαπλασιάσαμε τον τρόπο ζωής — χωρίς να πολλαπλασιάσουμε τη δουλειά μας

Ζούμε σε μια χώρα όπου:

• Ο μέσος μισθός έμεινε στάσιμος.

• Η παραγωγικότητα δεν ανέβηκε.

• Η οικιακή οικονομία εξαφανίστηκε.

Και ταυτόχρονα:

• Delivery για καφέ, delivery για φαγητό, delivery για ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ.

• Κανείς δεν πάει λαϊκή, όλοι πάνε super market και after market.

• Κανείς δεν μαγειρεύει, αλλά όλοι παραπονιούνται για το κόστος φαγητού.

• Κομμωτήρια, μανικιούρ, βαφές, θεραπείες, extensions, ορούς ομορφιάς… κάθε εβδομάδα.

• Ρούχα μόνο αν είναι μάρκα.

• Δύο ή τρία αυτοκίνητα σε κάθε σπίτι.

• Ταξίδια-επιδείξεις στα Ντουμπάι, στις Μαλδίβες, στη Μύκονο των 25 ευρώ ο καφές.

• Παιδιά σε νταντάδες γιατί «δεν προλαβαίνουμε».

Και το πιο οξύμωρο;
Όλοι θεωρούν αυτές τις συνήθειες “κανονικότητα”.

Το ένα σπίτι έγινε ΔΥΟ — και πίεσε την αγορά να εκραγεί

Υπάρχει ένας παράγοντας που κανείς δεν αγγίζει:
Τα διαζύγια.

Όταν η χώρα είχε χτιστεί για ένα μοντέλο οικογένειας και ξαφνικά χρειάζεται το διπλάσιο housing, τι περιμένουμε;
Τα ενοίκια να μείνουν ίδια;

Δεν είναι 15% το πρόβλημα.
Είναι ότι από δύο μισθούς φτιάχνονται ξαφνικά δύο νοικοκυριά:
δύο ενοίκια, δύο λογαριασμοί, δύο καθημερινότητες.

Η αγορά απλώς δεν μπορεί να το απορροφήσει.
Και το “ενοίκιο” έγινε εθνική κρίση.

Η Περιφέρεια: γέρασε, άδειασε, αλλά… μιμείται την Αθήνα στα χειρότερα

Υπάρχει η εικόνα πως «η επαρχία κρατάει ακόμη».
Δεν ισχύει.
Η Περιφέρεια έχει γέρασει και έχει αλλάξει τρόπο ζωής.
Όχι προς τις ρίζες της — προς την Αθήνα.

Κι εδώ είναι η μεγάλη αντίφαση:
στην Αθήνα υπάρχουν τα προϊόντα που θα έπρεπε να βρίσκεις στο χωριό.
Ποιότητα, ποικιλία, παραγωγοί, μικρές μονάδες, βιοτεχνίες, λαϊκές που κρατάνε φρέσκο πράγμα.

Στα χωριά;
– Οι μαμάδες δεν μαγειρεύουν όπως παλιά.
– Οι γιαγιάδες, που ήταν η ραχοκοκαλιά οικιακής οικονομίας, λιγοστεύουν.
– Τα χωράφια εγκαταλείπονται.
– Οι κήποι και τα ζώα έγιναν «κόπος».
– Η παραγωγή έπεσε στο μηδέν.
– Τα νέα ζευγάρια έχουν φύγει.
– Τα χωριά ζουν με συντάξεις και επιδόματα.

Και πάνω σε αυτό, η Περιφέρεια αντιγράφει τις κακές συνήθειες της Αθήνας:

• delivery και στο πιο μικρό χωριό

• take away 4 φορές τη μέρα

• καφέδες των 3 και 4 ευρώ, εκεί που κάποτε υπήρχε το μπρίκι στο μάτι της κουζίνας

• super market για τα πάντα, ενώ δίπλα υπάρχει γη που μένει ανεκμετάλλευτη

• ρούχα μάρκες, κινητά πανάκριβα, εικόνα… χωρίς αντίκρισμα

• καμία διάθεση για καλλιέργεια, για αυτάρκεια, για νοικοκυριό

Παλιά το χωριό είχε λύσεις.
Τώρα έχει μόνο έξοδα.

Οι οικογένειες της Περιφέρειας δεν λειτουργούν πια όπως οι παλιές οικογένειες

Οι παλιές οικογένειες είχαν:

• παππούδες που κρατούσαν τα παιδιά

• γιαγιάδες που μαγείρευαν

• κήπο που έδινε προϊόντα

• κοτέτσι, κατσίκες, λάδι, ξύλα

• δίκτυα αλληλεγγύης

• ένα τρόπο ζωής που εξουδετέρωνε τα έξοδα

Σήμερα;

• οι παππούδες είναι μεγάλοι και κουρασμένοι

• οι γιαγιάδες δεν μαγειρεύουν όπως παλιά

• τα παιδιά μπαίνουν σε παιδικούς σταθμούς και νταντάδες

• τα χωράφια μένουν χέρσα

• το φαγητό έρχεται με κουδούνισμα κινητού

• η κοινωνική συνοχή έχει σπάσει

• όλοι ζητούν τα πάντα «έτοιμα»

Η Περιφέρεια προσπαθεί να ζήσει σαν Αθήνα,
χωρίς τους μισθούς της Αθήνας,
χωρίς τις επιλογές της Αθήνας,
και χωρίς την παραγωγή που κάποτε την έκανε αυτάρκη.

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ: ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΝ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ ΕΤΣΙ — ΚΑΙ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΩΘΕΙ

Το πρόβλημα δεν είναι η ακρίβεια.
Η ακρίβεια απλώς φανέρωσε αυτό που χτίζαμε εδώ και χρόνια:
έναν τρόπο ζωής χωρίς βάση, χωρίς παραγωγή, χωρίς έλεγχο, χωρίς μέτρο.

Τώρα ήρθε η ώρα του λογαριασμού.

Και αν συνεχίσουμε έτσι, το μέλλον θα είναι πιο σκληρό απ’ όσο νομίζουμε.

ΑΝ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ ΕΤΣΙ – ΑΥΤΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ

1. Μια γενιά που θα μάθει να ζει μόνο με επιδόματα

Όταν οι απαιτήσεις μένουν ψηλά και τα έσοδα μέννουν χαμηλά,
ο κόσμος θα περιμένει όλο και περισσότερη κρατική βοήθεια.
Το κράτος όμως δεν μπορεί να συντηρεί έναν τρόπο ζωής που δεν παράγει.

Το επίδομα θα γίνει δεκανίκι —
και μετά θα γίνει εθισμός.
Θα μεγαλώσουν παιδιά που θα θεωρούν φυσιολογικό να ταΐζει το κράτος το νοικοκυριό.

2. Κοινωνία δύο ταχυτήτων

Οι λίγοι που θα δουλεύουν πραγματικά και θα παράγουν αξία,
θα τραβούν το βάρος για μια πλειοψηφία που θα ζει με υπερκατανάλωση και εξάρτηση.

Αυτή η σύγκρουση θα σπάσει την κοινωνία στα δύο.

3. Τα χωριά θα καταντήσουν “κέντρα συντάξεων”, όχι κοινότητες

Όπου δεν υπάρχουν παιδιά,
δεν υπάρχουν μαγαζιά,
δεν υπάρχει οικονομία,
δεν υπάρχει μέλλον.

Θα μείνουν μόνο συνταξιούχοι και καφετέριες.
Ούτε αγρότες, ούτε μικροπαραγωγοί, ούτε αυτάρκεια.
Από εκεί που η επαρχία ήταν η βάση της χώρας,
θα γίνει το μεγαλύτερο βάρος της.

4. Η Αθήνα θα γίνει αβίωτη

Υπερκατανάλωση + χαμηλή παραγωγικότητα + μηδενική οικιακή οικονομία =
μια πόλη που ζει πιο ακριβά από τη Γαλλία με μισθούς Ανατολικής Ευρώπης.

Και ο κόσμος θα συνεχίζει να εκπλήσσεται “που δεν βγαίνει”.

ΟΜΩΣ – ΑΝ ΘΕΛΟΥΜΕ – ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟ ΓΥΡΙΣΟΥΜΕ

Όχι με μεγάλα λόγια.
Με τέσσερις πραγματικές αλλαγές που μπορούν να φτιάξουν ξανά ισορροπία στη χώρα.

1. Επιστροφή στην οικιακή οικονομία

Μαγείρεμα.
Προγραμματισμός.
Λαϊκή.
Κήπος, όπου γίνεται.
Κόψιμο της υπερκατανάλωσης.

Όχι για να «γυρίσουμε στα παλιά»,
αλλά για να ζήσουμε όπως γίνεται με τα χρήματα που πραγματικά έχουμε.

2. Η Περιφέρεια να ξαναγίνει παραγωγή, όχι καφενείο

Τα χωριά μπορούν να ξαναζήσουν, αλλά όχι με καρέκλες και φραπέ.
Με μικρούς παραγωγούς.
Με συνεταιρισμούς νέου τύπου.
Με ανθρώπους που θα δουλέψουν τη γη, όχι θα την κοιτούν από το καφενείο.

3. Το κράτος να δώσει κίνητρα για οικογένεια και όχι για διάλυση

Όπου υπάρχουν παιδιά, υπάρχει ζωή.
Όπου υπάρχουν νέες οικογένειες, υπάρχει οικονομία.
Όπου υπάρχουν δύο νοικοκυριά εκεί που υπήρχε ένα,
η κοινωνία διαλύεται.

Η χώρα πρέπει να φτιάξει θεσμούς που ενισχύουν τη συνοχή,
όχι να συντηρούν την αποσύνθεση.

4. Να μάθουμε να ζούμε με βάση αυτά που παράγουμε – όχι αυτά που φανταζόμαστε

Αν δεν ανέβει η παραγωγικότητα,
αν δεν δουλέψουμε περισσότερο και καλύτερα,
αν δεν αλλάξουμε καταναλωτικές συνήθειες,
η ακρίβεια θα είναι το μικρό πρόβλημα.

Το μεγάλο θα είναι ότι η κοινωνία θα γίνει οικονομικά ανάπηρη.

ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

Αν δεν αλλάξουμε τώρα,
σε δέκα χρόνια η Ελλάδα δεν θα αναγνωρίζεται — ούτε από εμάς τους ίδιους.

Γιατί θα έχει χαθεί αυτό που μας κρατούσε όρθιους:
η λογική, το μέτρο, το νοικοκυριό, η ενότητα, η παραγωγή.