Οι εικόνες που έρχονται από τη Βαλένθια είναι συγκλονιστικές. Εκατόμβες νεκρών, αμέτρητοι αγνοούμενοι και μια πόλη θαμμένη στη λάσπη, αποκαλύπτουν μια τραγωδία που η Ισπανία δεν είχε ζήσει εδώ και δεκαετίες. Σκηνές που θυμίζουν βιβλική καταστροφή, παγιδεύοντας ανθρώπους σαν ποντίκια σε μια πόλη φάντασμα. Είναι η χειρότερη τραγωδία από το 1973, και ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ υποσχέθηκε πλήρη αποκατάσταση, η σκληρή πραγματικότητα παραμένει για εκατοντάδες ανθρώπους, που ζουν το δικό τους θρίλερ, αγνοώντας αν οι δικοί τους είναι ζωντανοί ή χαμένοι στα συντρίμμια.
Κι αν κάποιοι νομίζουν ότι η απόσταση μάς καθιστά θεατές, ας κοιτάξουν τη Θεσσαλία, που πριν λίγο καιρό έζησε παρόμοιες καταστροφές, με την πλημμύρα να απειλεί τα πάντα στο πέρασμά της. Ήταν μια «σταγόνα», ίσως, σε σύγκριση με το αδιανόητο που ζει η Βαλένθια, μα αρκετή για να μας υπενθυμίσει ότι η κλιματική κρίση δεν κάνει διακρίσεις. Οι καταιγίδες, οι ξαφνικές πλημμύρες, οι απώλειες υποδομών, ζωών και κάθε αίσθησης ασφάλειας ενισχύουν την κοινή μοίρα και το αναπόφευκτο μιας συντριπτικής πραγματικότητας.
Η ερώτηση, όμως, παραμένει: Πώς φτάσαμε εδώ; Η Ισπανία, ένα από τα πιο ανεπτυγμένα κράτη του κόσμου, βρέθηκε απροετοίμαστη μπροστά σε μια βίαιη καταιγίδα. Το ίδιο συνέβη και στη Θεσσαλία, όπου μερικές ώρες κατακλυσμιαίων βροχών απέδειξαν ότι οι πιο κρίσιμες υποδομές της περιοχής βρίσκονται αβοήθητες. Κι ενώ οι κάτοικοι της Βαλένθια καταφεύγουν στις στέγες τους ή σκαρφαλώνουν σε δέντρα, εκείνοι στη Θεσσαλία βυθίστηκαν στον φόβο και την αβεβαιότητα, κοιτάζοντας τον ουρανό με δέος.
Οι επιστήμονες, που εδώ και χρόνια φωνάζουν για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, επισημαίνουν το φαινόμενο της “gota fria” που κάθε φθινόπωρο και χειμώνα απειλεί την Ισπανία με έντονες βροχοπτώσεις. Αλλά τώρα, η ίδια ατμόσφαιρα, υπερφορτισμένη από θερμότητα, δημιουργεί καταιγίδες που δεν έχουν προηγούμενο. Η Δρ. Friederike Otto από το Imperial College του Λονδίνου εξηγεί ότι η θέρμανση του πλανήτη ενισχύει αυτές τις καταιγίδες, καθώς η ατμόσφαιρα μπορεί πλέον να συγκρατεί περισσότερο νερό. Έτσι, κάθε κλάσμα του βαθμού Κελσίου που ανεβαίνει, κοστίζει σε ανθρώπινες ζωές και σε κατεστραμμένες κοινότητες.
Σήμερα, στην Ισπανία, οι κάτοικοι των πλημμυρισμένων περιοχών κοιτούν αποσβολωμένοι τις λάσπες και τα συντρίμμια. Η Παϊπόρτα, ένα από τα πιο βαριά πληγέντα προάστια της Βαλένθια, βιώνει μια ανείπωτη απώλεια, με οικογένειες να θρηνούν αθώα θύματα, ακόμη και βρέφη. Οι ισπανικές Αρχές με τη βοήθεια του στρατού αναζητούν επιζώντες και προσπαθούν να ανοικοδομήσουν κατεστραμμένα σπίτια και γέφυρες. Κι ενώ οι ομάδες διάσωσης προσπαθούν να προσεγγίσουν τις πόλεις που κόπηκαν από την υπόλοιπη χώρα, η αλήθεια είναι πως τίποτα δεν μπορεί να θεραπεύσει το τραύμα αυτών των ανθρώπων.
Στην Ελλάδα, η Θεσσαλία στέκει ως άλλη πληγωμένη γη, που ακόμα αναρωτιέται πώς θα επουλώσει τις πληγές της. Το να είσαι στην καρδιά μιας τέτοιας καταστροφής είναι αδιανόητο, και την ίδια στιγμή γνωρίζεις πως δεν υπάρχει διάλειμμα από το κακό που έρχεται, αν οι κυβερνήσεις δεν ενεργήσουν για την αλλαγή του κλίματος.
Πρέπει επιτέλους να αναρωτηθούμε αν αυτό είναι το μέλλον που θέλουμε να ζήσουμε. Πρέπει να καταλάβουμε ότι τα θύματα της Βαλένθια και της Θεσσαλίας δεν είναι απλοί αριθμοί αλλά αδερφοί και αδερφές μας, άνθρωποι με τις ίδιες ελπίδες και φόβους που βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν εχθρό πέρα από τη φαντασία τους. Ο κατακλυσμός, οι χείμαρροι, και οι ατέλειωτες βροχές είναι πλέον η νέα κανονικότητα, και αν δεν παλέψουμε, αν δεν πιέσουμε για αλλαγή, θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε τις πόλεις μας να βυθίζονται, όπως στη Βαλένθια, όπως στη Θεσσαλία.
Ο χρόνος έχει τελειώσει. Η αλλαγή είναι επιτακτική, αλλιώς οι πλημμύρες αυτές, από τη Θεσσαλία μέχρι την Ισπανία, θα είναι απλά οι πρόλογοι μιας πολύ χειρότερης αφήγησης.
