Οι πρόσφατες κατασκευαστικές κινήσεις της Ελλάδας στη βραχονησίδα Στρογγύλη, δίπλα στο Καστελόριζο, προκάλεσαν τις έντονες αντιδράσεις των τουρκικών ΜΜΕ, με την τουρκική εφημερίδα SOZCU να μιλά για «πρόκληση» και «παραβίαση» των όρων της Συνθήκης της Λωζάνης. Μετά την πρόσφατη κατασκευή προβλήτας στη Ρω, η ασφαλτόστρωση ενός μικρού δρόμου στη Στρογγύλη παρουσιάζεται από την τουρκική πλευρά ως στρατηγική επέκταση της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή.
Οι τουρκικές αντιδράσεις φαίνεται να βασίζονται σε μια παρερμηνεία των πραγματικών προθέσεων. Ο περιφερειάρχης Γιώργος Χατζημάρκος ξεκαθάρισε ότι το έργο δεν αποσκοπεί στη στρατιωτική αξιοποίηση της Στρογγύλης, αλλά στην ενίσχυση των υποδομών και στη σύνδεση των μικρών νησιών της περιοχής που αποτελούν τμήμα της ελληνικής επικράτειας και της ιστορίας. «Με μικρό προϋπολογισμό αλλά μεγάλη αξία, φτιάχνουμε ένα οδικό δίκτυο για να στολίσουμε τα νησιά που συνιστούν το περιδέραιο του Καστελορίζου, με περηφάνια,» δήλωσε, προσδίδοντας στον δρόμο συμβολική αλλά και πρακτική διάσταση.
Η Τουρκία, ωστόσο, προσεγγίζει τα έργα αυτά μέσα από τον φακό των γεωπολιτικών ανησυχιών, διακρίνοντας πιθανές στρατιωτικές προεκτάσεις και βλέποντας κάθε υποδομή ως απειλή. Ειδικά στην περιοχή του Αιγαίου, όπου ιστορικά οι εντάσεις δεν είναι ασυνήθιστες, τέτοια έργα συχνά θεωρούνται αφορμές για αμοιβαίες κατηγορίες.
Η ασφαλτόστρωση στη Στρογγύλη αντιπροσωπεύει μια εσωτερική βελτίωση υποδομών για την Ελλάδα, ενώ για την Τουρκία αναβιώνει παλαιότερες διεκδικήσεις και προστριβές. Μένει να φανεί αν οι αμοιβαίες ερμηνείες θα διευκρινιστούν, ή αν το συγκεκριμένο έργο θα αποτελέσει ακόμη μια αιτία έντασης.
Αυτό το ζήτημα έχει να κάνει με τη γνωστή τακτική των συνεχών δηλώσεων και αντιδράσεων που στοχεύουν να δημιουργήσουν εντυπώσεις και να συντηρούν την αίσθηση της «απειλής» στη δημόσια σφαίρα. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα επικοινωνιακό παιχνίδι που επιδιώκει να διαμορφώσει την κοινή γνώμη, τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Η «λογική» πίσω από τέτοιες δηλώσεις — είτε περιέχουν ουσία είτε όχι — είναι να σπείρουν αμφιβολίες, να εξασφαλίσουν την προσοχή των μέσων ενημέρωσης και να δημιουργήσουν μια αφήγηση που εξυπηρετεί εθνικιστικές ατζέντες. Οι επαναλαμβανόμενες αναφορές, ακόμα και αν στερούνται βάσης, αποσκοπούν στο «μίλα-μίλα, κάτι θα μείνει» — μια στρατηγική που αποβλέπει στο να ριζώσει η ιδέα του «εχθρού» ή της «ελληνικής πρόκλησης» στη συλλογική συνείδηση.
Για την πολιτική σκηνή, αυτό σημαίνει ότι η κάθε πλευρά πρέπει να ισορροπεί ανάμεσα σε επιβεβαιώσεις κυριαρχίας και ψύχραιμες αντιδράσεις, ώστε να μη διολισθαίνει σε αντίστοιχη ρητορική και να μη θρέφει, άθελά της, την ένταση. Τα μικρά, αμυντικά βήματα στην περιοχή χρειάζονται στρατηγική και ψυχραιμία, αποφεύγοντας να δοθεί βαρύτητα σε εφήμερες προκλήσεις, οι οποίες συχνά είναι απλώς μέρος μιας μεγαλύτερης, επικοινωνιακής σκακιέρας.
