Κυρίες και κύριοι, αγαπημένα μου παιδιά, ας πιάσουμε λίγο το θέμα από την αρχή. Πάει η Σοφία Ζαχαράκη, με την ευγένειά της και το χαμόγελό της, και λέει: «Μήπως να κόψουμε τα social media από τα παιδιά κάτω των 15;» Και τι έγινε; Άρχισε ο κακός χαμός! Όχι μόνο στα καφενεία, αλλά και στις ομάδες στο Facebook και στο Instagram. Ναι, αυτά που λέμε να κόψουμε!
Γιατί, βλέπετε, τα social media είναι σαν το βρακί του μπακάλη στη γειτονιά: όλοι το θέλουν καθαρό, αλλά κανείς δεν θέλει να το πλύνει. Αμέσως ξεφύτρωσαν οι γνωστοί «ειδικοί» του πληκτρολογίου, αυτοί που ξέρουν από διαδίκτυο όσο ξέρει η γάτα μου από πυρηνική φυσική. «Τι θα γίνει με την ελευθερία της έκφρασης;», «Ποιος θα κρίνει τι είναι καλό για τα παιδιά;» και άλλα τέτοια βαθυστόχαστα, λες και ζούμε στο Παρίσι του Διαφωτισμού.
Το δράμα του influencer
Έχουμε φτάσει στο σημείο όπου το παιδάκι των 14 να κλαίει όχι γιατί έπεσε με το ποδήλατο, αλλά γιατί του έκλεισαν το TikTok. «Μαμά, δε μπορώ να γίνω influencer!» θα πει, και η μαμά, αντί να το στείλει να μαζέψει κάνα φύλλο στην αυλή, θα του πάρει ένα δεύτερο κινητό για να «μη μείνει πίσω» στον ανταγωνισμό.
Η αλήθεια είναι ότι τα social media για ένα παιδί κάτω των 15 ετών είναι σαν να δίνεις σε έναν μπόμπιρα τη λίστα για τα ψώνια και να τον στέλνεις στο super market να σου φέρει κρασί. Θα φέρει Coca-Cola και σοκολάτες, αλλά κρασί… ούτε στα όνειρά του. Έτσι και τα social media, γεμάτα με memes, cat videos, και αχαλίνωτη ανοησία.
Το απαγορευμένο είναι πιο γλυκό
Ας μην ξεχνάμε, φίλοι μου, ότι το απαγορευμένο έχει πάντα τη γλύκα του. Όσο πιο αυστηρά τα μέτρα, τόσο πιο μεγάλος ο πειρασμός. Ποιος από εμάς δεν θυμάται τη λαχτάρα του για το «μη» της μαμάς ή το «απαγορεύεται» του σχολείου; Πες σε ένα παιδί να μην ανοίξει το TikTok και θα βρει τρόπο να το κάνει πιο γρήγορα κι από χάκερ. Ένα VPN, ένα παλιό κινητό, μια μικρή συνωμοσία με τον ξάδερφο, και έτοιμη η επανάσταση.
Τα όρια τα θέτει η οικογένεια
Οι ψυχολόγοι, αυτοί που ξέρουν καλύτερα, μας λένε ότι τα όρια πρέπει να τα θέτει η οικογένεια, όχι εμείς. Οι γονείς είναι αυτοί που θα μάθουν στο παιδί να ξεχωρίζει το καλό από το κακό, την αλήθεια από το ψέμα. Η δική μας δουλειά δεν είναι να «κατεβάσουμε τον διακόπτη», αλλά να σταθούμε απέξω. Με ευφυΐα, με κατανόηση, με διάλογο. Να γίνουμε σύμμαχοι της οικογένειας, όχι τιμωροί της.
Γιατί, φίλοι μου, το πραγματικό στοίχημα είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που ξέρουν να χειρίζονται τον κόσμο του διαδικτύου, όχι να τα φοβόμαστε τόσο που να τα αποκόβουμε από αυτόν. Το TikTok δεν είναι ούτε διάβολος ούτε σωτήρας. Είναι εργαλείο. Και το πώς θα το χρησιμοποιήσει ένα παιδί εξαρτάται από το πώς θα το καθοδηγήσει η οικογένειά του.
Και το συμπέρασμα;
Η λύση δεν είναι να κόψουμε τα social media στα παιδιά. Είναι να τα μάθουμε να ξεχωρίζουν το «ψέμα» από την «αλήθεια» και το «κράξιμο» από την «κριτική». Και κυρίως, να τα μάθουμε ότι η ζωή είναι έξω: με φίλους, με χώμα στα γόνατα, με ποδήλατα που κάνουν κουδουνάκι και όχι «ping» από ειδοποιήσεις.
Γιατί, αν κόψουμε τα social media στα παιδιά, μπορεί να γλιτώσουμε λίγο από την ανοησία, αλλά αν τα αφήσουμε ανεξέλεγκτα στους μεγάλους, τότε τι να πούμε; Εδώ που τα λέμε, καλύτερα να βλέπουμε το παιδάκι να κάνει χορό στο TikTok, παρά τον ενήλικα να γράφει επικήδειους για τη δημοκρατία επειδή «έπεσε» το Instagram για 10 λεπτά.
Και όπως έλεγε και ο αθάνατος Νίκος Τσιφόρος: «Το θέμα δεν είναι να φτιάξουμε τον κόσμο, αλλά να γελάσουμε λίγο παραπάνω με την ανοησία του».
