Η ιστορία γράφεται συχνά σε κηδείες.
Η Ρώμη, σκηνικό της τελευταίας πράξης του Πάπα Φραγκίσκου, έγινε και το απρόσμενο παρασκήνιο για το πρώτο βήμα προς το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έδωσαν το στίγμα: μια συμφωνία ειρήνης είναι πλέον “πολύ κοντά”.
Όμως η ειρήνη αυτή, όπως όλα δείχνουν, δεν θα είναι καρπός δικαιοσύνης – αλλά επιβολής.
Οι όροι έχουν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται. Εδαφικές παραχωρήσεις. «Φινλανδοποίηση» της Ουκρανίας. Δηλαδή αποδοχή μιας περιορισμένης κυριαρχίας, ενός διαρκούς σκιώδους ελέγχου από τη Ρωσία, με αντάλλαγμα μια εύθραυστη ειρήνη. Είναι το τίμημα που πληρώνει ο αδύναμος στον ρεαλισμό της ισχύος.
Η γεωπολιτική μετάλλαξη θα συμπαρασύρει την παγκόσμια οικονομία. Ήδη τα σημάδια είναι ορατά:
1. Ανακατανομή πόρων και επενδύσεων:
Η Ευρώπη, απαλλαγμένη (έστω προσωρινά) από τη δαμόκλειο σπάθη ενός διευρυμένου πολέμου, θα δει ένα “άλμα” σε επενδύσεις ανοικοδόμησης – όχι μόνο στην Ουκρανία αλλά σε όλη την Ανατολική Ευρώπη. Ωστόσο, η δυσπιστία προς την ανατολική πτέρυγα θα επιμείνει. Τα χρήματα θα ρέουν, αλλά με υψηλές ασφαλιστικές δικλείδες.
2. Πίεση στα ενεργειακά σχέδια:
Η Ρωσία, αναβαπτισμένη διεθνώς μέσα από μια ειρήνη-συμφωνία, θα διεκδικήσει επιστροφή σε ενεργειακά deals – ειδικά με χώρες που δυσφορούν από το ενεργειακό κόστος (Ιταλία, Ουγγαρία, ακόμα και τμήματα της Γερμανίας). Θα δούμε, ξανά, τη σύγκρουση “στρατηγικής αυτονομίας” με το φθηνό ρεύμα του ρωσικού φυσικού αερίου.
3. Νέες ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο:
Η Κίνα αναμένεται να αναδειχθεί σε μεγάλο κερδισμένο. Η ανάγκη για ανοικοδόμηση θα ανοίξει αγορές για τα κινεζικά προϊόντα και υπηρεσίες, την ώρα που το Πεκίνο θα παίζει ταυτόχρονα τον ρόλο του “ουδέτερου διαμεσολαβητή” ανάμεσα σε Μόσχα και Δύση. Η Ουκρανία, τραυματισμένη, θα γίνει πεδίο νέας οικονομικής αποικιοκρατίας.
4. Πτώση στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας:
Η λήξη του πολέμου, ειδικά με συμφωνία που δεν θα δικαιώνει την Ουκρανία, θα ρίξει τη ζήτηση σε όπλα και στρατιωτικά συστήματα. Αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες θα δουν προσωρινή πτώση κερδών – εκτός αν οι εντάσεις σε άλλες περιοχές (Ταϊβάν, Μέση Ανατολή) τις κρατήσουν ζεστές.
5. Ενίσχυση του δολαρίου, πίεση στο ευρώ:
Η επιτυχία Τραμπ να διαμεσολαβήσει σε μια τέτοια συμφωνία θα ενισχύσει προσωρινά τη θέση των ΗΠΑ ως “παγκόσμιου σταθεροποιητή”, ανατιμώντας το δολάριο. Το ευρώ, ωστόσο, θα πιεστεί: αφενός από τον λογαριασμό της ανοικοδόμησης, αφετέρου από την πολιτική αβεβαιότητα σε κράτη-μέλη που θα νιώσουν προδομένα από την απώλεια της Ουκρανικής υπόθεσης.
Πού πάει λοιπόν ο κόσμος;
Σε μια νέα εποχή ψυχρής, ρεαλιστικής ειρήνης – όπου το δίκαιο θα έχει παραχωρήσει έδαφος στην ανάγκη.
Η Ουκρανία ίσως σιγά-σιγά επουλώσει τις πληγές της, αλλά ο υπόλοιπος κόσμος θα έχει πάρει ένα πολύ καθαρό μήνυμα:
Στον 21ο αιώνα, ακόμα και η ήττα μπορεί να βαφτιστεί ειρήνη, αν το απαιτεί η οικονομία.
