Χωρίς συνεταιρισμούς, χωρίς μάνατζερ, με επιδοματική νάρκωση. Ένας κόσμος που δουλεύει σκληρά αλλά πληρώνεται σαν να μην έχει φωνή.
Υπάρχει ένα σημείο στην ελληνική ύπαιθρο όπου η οργή συναντά την αλήθεια. Και η αλήθεια, όσο κι αν πονάει, είναι αυτή: οι αγρότες είναι θύματα του εαυτού τους, θύματα μιας κουλτούρας που τους ήθελε μικρούς, αδύναμους και εξαρτημένους.
Θύματα επίσης των εμπόρων που, βλέποντας το κενό οργάνωσης, στήνουν το παιχνίδι μόνοι τους. Αγοράζουν σε εξευτελιστικές τιμές και πουλάνε χρυσάφι. Γιατί μπορούν. Γιατί δεν υπάρχει απέναντι τους ούτε δομή, ούτε στρατηγική, ούτε επαγγελματική διακυβέρνηση.
Και έτσι η μεγαλύτερη παραγωγική δύναμη της χώρας, οι άνθρωποι που ταΐζουν την Ελλάδα, μένουν οι πιο αδύναμοι παίκτες στο γήπεδο.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΓΙΔΑ: ΑΓΡΟΤΗΣ ΧΩΡΙΣ ΟΠΛΑ
Πώς φτάσαμε εδώ;
Πολύ απλά: κανένας αγρότης δεν μπορεί να κερδίσει σε μια αγορά όταν είναι μόνος του.
Ο έμπορος αγοράζει από 100 παραγωγούς, καθορίζει τιμή, καθορίζει ρυθμούς, καθορίζει τα πάντα. Έχει κεφάλαιο, έχει δίκτυο, έχει πληροφόρηση.
Ο αγρότης τι έχει;
Έχει προϊόν, μόχθο και απόλυτη αδυναμία διαπραγμάτευσης.
Και εδώ είναι το τραγικό: αντί να φτιάξουν σύγχρονους συνεταιρισμούς με επαγγελματίες μάνατζερ, με ανθρώπους της αγοράς, με στρατηγική πωλήσεων, με διαπραγματευτική ισχύ, με…. συμβολαιακή γεωργία, με σύνδεση σε εξαγωγές…
επέλεξαν για δεκαετίες μια άλλη πορεία.
Μικρό χωράφι → λίγη παραγωγή → γρήγορο ξεπούλημα → εξάρτηση από επιδόματα.
Ολόκληρη η αλυσίδα του πρωτογενούς τομέα χτίστηκε πάνω σε ένα τεράστιο λάθος: κανείς δεν έμαθε τον αγρότη να λειτουργεί ως επαγγελματίας της αγοράς. Τον έμαθαν να περιμένει.
Και όποιος περιμένει… χάνει.
Ο ΕΜΠΟΡΟΣ ΠΑΙΖΕΙ ΜΠΑΛΑ ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι έμποροι κερδίζουν. Το πρόβλημα είναι ότι κερδίζουν κατακλέβοντας τον παραγωγό που δεν έχει τρόπο να αντισταθεί.
-
Καρπούζι 0,12 ευρώ από τον αγρότη – 0,89 στο ράφι.
-
Πατάτα 0,25 ευρώ – στο σούπερ μάρκετ 1,20.
-
Ελαιόλαδο; Εκεί είναι το μεγαλύτερο δράμα. Ακροβατούν με τις τιμές σαν να παίζουν χρηματιστήριο.
Αυτές οι στρεβλώσεις δεν είναι φυσική καταστροφή.
Είναι οργανωμένος σχεδιασμός.
Και ο παραγωγός είναι απροστάτευτος, γιατί μόνος του δεν μπορεί να ανοίξει αγορές, δεν μπορεί να αποθηκεύσει, δεν μπορεί να παγώσει τιμές, δεν μπορεί να καθορίσει ροή προϊόντος.
Ο έμπορος έχει πληροφορία.
Ο αγρότης έχει αγωνία.
ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ: Η ΓΛΥΚΙΑ ΦΑΡΜΑΚΗ ΠΟΥ ΕΚΑΨΕ ΜΙΑ ΓΕΝΙΑ
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ήρθε το μεγαλύτερο δηλητήριο: η επιδοματική νοοτροπία.
Όταν για δεκαετίες κράτος και Ευρώπη μοίραζαν χρήματα χωρίς όρους, χωρίς ελέγχους, χωρίς στρατηγική, δημιουργήθηκε ένα τέρας:
ο αγρότης που στηρίζεται λιγότερο στο προϊόν του και περισσότερο στο χαρτί της επιδότησης.
Τι συνέβη;
Το προϊόν υποτιμήθηκε.
Η παραγωγή δεν εκσυγχρονίστηκε.
Το επιχειρηματικό κριτήριο εξαφανίστηκε.
Και ο αγρότης ξέμεινε με μικρό εισόδημα, αδύναμη φωνή και καμία ισχύ απέναντι στον έμπορο.
Αντί να γίνουν επιχειρηματίες της γης, έγιναν γραφειοκρατικοί υπάλληλοι της επιδότησης.
Τραγικό;
Όχι.
Εθνική αυτοχειρία.
Η ΜΟΝΗ ΣΩΤΗΡΙΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ – ΜΑΝΑΤΖΕΡ – ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ
Η λύση είναι ξεκάθαρη και απολύτως εφικτή:
1. Συνεταιρισμοί πραγματικοί, όχι φέουδα.
Με εκλογές, διαφάνεια, λογοδοσία και στόχο το κέρδος του παραγωγού, όχι το βόλεμα των «ημετέρων».
2. Επαγγελματίες μάνατζερ.
Όχι ο «ξάδερφος που ξέρει από αγροτικά».
Αλλά άνθρωποι που ξέρουν από αγορές, εξαγωγές, branding, διαπραγμάτευση.
3. Συμβολαιακή γεωργία.
Ο παραγωγός να ξέρει τι θα πληρωθεί πριν φυτέψει.
Ο έμπορος να δεσμεύεται.
Η αγορά να σταθεροποιείται.
4. Τέλος στην επιδοματική νοοτροπία.
Επιδότηση = εκσυγχρονισμός, όχι συντήρηση της αδράνειας.
ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ
Μπορεί να αλλάξει ο αγροτικός κόσμος;
Η απάντηση είναι ναι — αλλά μόνο αν αλλάξει πρώτα νοοτροπία.
Γιατί όσο οι παραγωγοί μένουν μόνοι τους, σκορπισμένοι, καχύποπτοι μεταξύ τους, εξαρτημένοι από επιδόματα και έρμαια των εμπόρων…
τόσο θα παραμένουν θύματα ενός συστήματος που οι ίδιοι επιτρέπουν να τους συνθλίβει.
Και η Ελλάδα θα συνεχίσει να πληρώνει πανάκριβα προϊόντα που οι ίδιοι οι παραγωγοί της πουλούν για ψίχουλα.
ΤΟ robonews.gr ΘΑ ΤΟ ΠΕΙ ΩΜΑ
Φτάνει με τα προσχήματα.
Φτάνει με την ωραιοποίηση.
Ο πρωτογενής τομέας μπορεί να γίνει χρυσάφι, αλλά σήμερα λειτουργεί σαν εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο.
Ή θα οργανωθούν οι αγρότες —
ή θα τους κατασπαράξει η αγορά.
Και μέχρι τότε, θα συνεχίζουν να είναι θύματα του εαυτού τους, όσο κι αν πονάει να το ακούσουν.
