Σάββατο, 16 Μαΐου, 2026

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γροθιά στον Καθρέφτη: Η πολιτική ΛΗΘΗ του Κώστα Καραμανλή

Η πολιτική σκηνή της Ελλάδας συχνά θυμίζει θέατρο, όπου οι πρωταγωνιστές αλλάζουν προσωπεία ανάλογα με την περίσταση. Τελευταίο παράδειγμα, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, ο οποίος, από την Πάτρα, καταδίκασε τη «δαιμονοποίηση» της άλλης γνώμης, αναφερόμενος στη διαγραφή του Αντώνη Σαμαρά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ωστόσο, τα λόγια του δεν προκάλεσαν αίσθηση για το περιεχόμενό τους, αλλά για την απόλυτη αντίφαση με τις δικές του πράξεις όταν ήταν στην κορυφή της Νέας Δημοκρατίας.

Ο Καραμανλής, ο οποίος τώρα ζητά ανοχή στη διαφωνία, είναι ο ίδιος που το 1998 διέγραψε έξι κορυφαία στελέχη της ΝΔ —μεταξύ αυτών τους Στέφανο Μάνο, Γιώργο Σουφλιά και Βασίλη Κοντογιαννόπουλο— επειδή τόλμησαν να στηρίξουν μια τροπολογία για τις ΔΕΚΟ που έφερε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Τότε, η «ανοχή στη διαφορετική άποψη» μεταφράστηκε σε πειθαρχικά μέτρα, διαγραφές και πολιτική απομόνωση. Πώς λοιπόν ο ίδιος άνθρωπος μπορεί σήμερα να υψώνει το λάβαρο της ελευθερίας της γνώμης;

Αυτή η γροθιά στον καθρέφτη του παρελθόντος είναι πιο ηχηρή από κάθε πολιτική κριτική. Όταν ο Καραμανλής διέγραφε ιστορικά στελέχη, αγνοώντας την έκκληση του Μιλτιάδη Έβερτ για ψυχραιμία και διαλόγους, πού βρισκόταν η ανάγκη για «εθνική ομοψυχία» που σήμερα επικαλείται; Τότε, η διαγραφή όσων διαφωνούσαν θεωρήθηκε «αναγκαίο κακό» για την πειθαρχία του κόμματος. Σήμερα, όμως, η ίδια πρακτική γίνεται «απαράδεκτη».

Είναι ειρωνεία το γεγονός ότι η τροπολογία που δίχασε τότε τη ΝΔ για την εξυγίανση των ΔΕΚΟ επανήλθε χρόνια αργότερα, επί πρωθυπουργίας Καραμανλή, από τον Γιώργο Αλογοσκούφη. Ο πολιτικός που κάποτε διέγραφε όσους στήριζαν τη συγκεκριμένη πρόταση, την υιοθέτησε όταν ο ίδιος κρατούσε τα ηνία της χώρας. Αν αυτό δεν είναι το απόλυτο παράδειγμα πολιτικής υποκρισίας, τότε τι είναι;

Αυτό που ο Καραμανλής φαίνεται να ξεχνά είναι ότι οι πολιτικοί κρίνονται όχι μόνο από τα λόγια τους, αλλά και από τις πράξεις τους. Η ιστορία δεν σβήνει. Οι πράξεις του ως πρόεδρος της ΝΔ μαρτυρούν μια διαφορετική πραγματικότητα από αυτήν που προσπαθεί τώρα να οικοδομήσει. Η δική του θητεία δεν χαρακτηρίστηκε από ανοχή, αλλά από πειθαρχία που συχνά μεταφράστηκε σε τιμωρία για όσους τολμούσαν να διαφοροποιηθούν.

Το τραγικό είναι ότι οι ίδιες οι επιλογές του έχουν αφήσει βαθιά σημάδια στο πολιτικό σύστημα και την ίδια τη ΝΔ. Η διαγραφή ιστορικών στελεχών δεν έφερε την ενότητα που προσδοκούσε, αλλά ενίσχυσε τις εσωτερικές διαιρέσεις και τον διχασμό. Οι πολιτικές του αποφάσεις τότε έδειξαν έναν ηγέτη που δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση της εξουσίας και όχι στη σύνθεση απόψεων.

Σήμερα, όταν ο Καραμανλής υψώνει το δάχτυλο στον Κυριάκο Μητσοτάκη, θυμίζει τον μαθητή που αποτυγχάνει στις εξετάσεις και μετά επικρίνει τον καθηγητή. Το παρελθόν του τον ακολουθεί σαν σκιά και καθιστά τις δηλώσεις του έωλες και αναξιόπιστες. Η δαιμονοποίηση της άλλης γνώμης δεν γεννήθηκε τώρα. Τη γέννησαν οι ίδιοι οι πολιτικοί που σήμερα προσπαθούν να την καταδικάσουν.

Η πολιτική θέλει μνήμη. Ο καθρέφτης της ιστορίας δεν αφήνει περιθώρια για ωραιοποιήσεις. Ο Κώστας Καραμανλής ίσως να ξέχασε τις δικές του πράξεις, αλλά η κοινωνία θυμάται. Και αν ο ίδιος δεν αντέχει να κοιτάξει στον καθρέφτη, τότε το πρόβλημα δεν είναι ο καθρέφτης, αλλά αυτό που αντικατοπτρίζει.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ