Υπάρχουν γεγονότα που δεν μετριούνται με τις λέξεις «πρωτιά», «διάκριση», «αξίωμα». Μετριούνται με το βλέμμα της Ευρώπης επάνω σου. Και η εκλογή ενός Έλληνα υπουργού Οικονομικών στην κορυφή του Eurogroup είναι ακριβώς αυτό: μια σιωπηρή, αλλά ηχηρή αναγνώριση ότι η Ελλάδα επέστρεψε από την άκρη του γκρεμού στο κέντρο του τραπεζιού. Γιατί, ας μη γελιόμαστε: το Eurogroup δεν είναι μια «λέσχη». Είναι το σκληρό πεδίο όπου γράφονται οι ισορροπίες της Ευρωζώνης. Το ίδιο τραπέζι που, πριν από μια δεκαετία, ήταν για την Ελλάδα τραπέζι ανάκρισης — τώρα γίνεται τραπέζι προεδρίας.
Τι είναι (πρακτικά) ο Πρόεδρος του Eurogroup και γιατί έχει βάρος
Ο Πρόεδρος του Eurogroup:
-
προεδρεύει στις μηνιαίες συνεδριάσεις των 20 υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης,
-
θέτει ατζέντα, διαχειρίζεται συγκρούσεις, χτίζει συμβιβασμούς,
-
εκπροσωπεί το Eurogroup σε διεθνή fora (π.χ. G7, κατά περίπτωση),
-
λειτουργεί ως κόμβος συντονισμού στη χάραξη οικονομικής πολιτικής της Ευρωζώνης. Δεν είναι «υπερυπουργός», αλλά είναι θεσμικός ρυθμιστής: αυτός που κρατά το τιμόνι όταν τα νερά αγριεύουν.
Τι σημαίνει για τον ίδιο τον Πιερρακάκη
Για τον Πιερρακάκη η εκλογή είναι τρία πράγματα ταυτόχρονα:
-
Θεσμική αναβάθμιση
Από «επιτυχημένος υπουργός» γίνεται πρόσωπο ευρωπαϊκής εμβέλειας, με ρόλο που απαιτεί ισορροπία, διεθνή γλώσσα, πειθαρχία και αντοχή στη διαπραγμάτευση. Reuters+1 -
Απόδειξη εμπιστοσύνης των ομολόγων
Η εκλογή προέρχεται από τους ίδιους τους υπουργούς. Αυτό είναι σφραγίδα αξιοπιστίας μέσα στο πιο κλειστό «κλαμπ» της Ευρώπης. Συμβούλιο Ευρώπης+1 -
Ένα τεστ άλλης κλάσης
Η εγχώρια πολιτική έχει πόλωση και τηλεοπτικό θόρυβο. Το Eurogroup έχει ψυχρότητα, αριθμούς, συσχετισμούς και συμφέροντα. Εκεί δεν κερδίζεις με επικοινωνία. Κερδίζεις με αποτελεσματική σύνθεση.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα (εδώ είναι το μεγάλο θέμα)
1) Είναι το ισχυρότερο σήμα “credibility” μετά την κρίση
Οι ευρωπαίοι εταίροι —έστω και σιωπηλά— λένε:
«η χώρα που κάποτε απειλούσε τη συνοχή της Ευρωζώνης, σήμερα μπορεί να την προεδρεύει».
Αυτό δεν είναι απλώς συμβολικό. Επηρεάζει:
-
το «κλίμα» για την Ελλάδα στις συζητήσεις,
-
το πώς σε ακούν όταν μιλάς,
-
την ευκολία πρόσβασης σε συμμαχίες.
2) Ενισχύει την εθνική διαπραγματευτική ισχύ, χωρίς να σημαίνει “ασυλία”
Να το πούμε καθαρά: η Ελλάδα δεν θα πάρει «δώρο πολιτικής». Όμως:
-
μπαίνει πιο βαθιά στην κουζίνα των αποφάσεων,
-
αποκτά καλύτερη πληροφόρηση και timing,
-
μπορεί να χτίζει ατζέντα πάνω σε θέματα που την αφορούν (δημοσιονομικοί κανόνες, επενδύσεις, ανάπτυξη).
Και μόνο ότι η Αθήνα δεν αντιμετωπίζεται πια ως «ειδική περίπτωση», είναι κέρδος.
3) Είναι πολιτική επικύρωση της ελληνικής «επιστροφής»
Η διεθνής ανάγνωση είναι ξεκάθαρη: η εκλογή παρουσιάζεται ως «μεγάλη στροφή» σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης.
Αυτό λειτουργεί υπέρ της χώρας και σε επίπεδο:
-
επενδυτικής ψυχολογίας,
-
αξιολόγησης ρίσκου,
-
«αφήγησης σταθερότητας».
4) Είναι εσωτερικό πολιτικό κεφάλαιο για την κυβέρνηση — αλλά και “trigger” για τους απέναντι
Εδώ μπαίνει το «καμαρώνουν όλοι, πλην μερικών!!!!» που λες.
Οι περισσότεροι καμαρώνουν γιατί αισθάνονται ότι:
-
η χώρα πήρε «ρεβάνς» ιστορικά,
-
η Ελλάδα ανεβαίνει θεσμικά,
-
ένας Έλληνας κάθεται στην κορυφή ενός οργάνου που κάποτε έβαζε τους όρους επιβίωσής μας.
Οι «μερικοί» δεν καμαρώνουν για τρεις λόγους:
-
γιατί δεν θέλουν να πιστωθεί η επιτυχία στην κυβέρνηση,
-
γιατί διαβάζουν την Ευρώπη ως «σύστημα» που δεν νομιμοποιείται να χειροκροτείται,
-
γιατί φοβούνται ότι ο συμβολισμός σκεπάζει την καθημερινότητα (ακρίβεια, ανισότητες) — κι εκεί είναι η πολιτική σύγκρουση των επόμενων μηνών.
Ο ρεαλισμός: τα οφέλη έχουν όρια και υπάρχουν κίνδυνοι
Δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα “προεδρεύει της Ευρώπης”
Ο Πρόεδρος του Eurogroup οφείλει να είναι τίμιος διαμεσολαβητής, όχι εκπρόσωπος εθνικών απαιτήσεων. Το κύρος χτίζεται όταν οι άλλοι νιώθουν ότι κρατάς το κέντρο, όχι όταν σπρώχνεις τη χώρα σου.
Η παραμικρή αστοχία “γράφει” διπλά
Επειδή η εκλογή είναι ιστορικά φορτισμένη, κάθε στραβοπάτημα:
-
θα μεγενθύνεται,
-
θα εργαλειοποιείται,
-
θα μπαίνει ως «να, τελικά…».
Κι όμως: είναι μια στιγμή εθνικής αυτοπεποίθησης που αξίζει να κρατηθεί
Όχι ως πανηγυράκι. Ως υπενθύμιση ότι κράτη και κοινωνίες μπορούν να ανεβαίνουν επίπεδο, όταν —με όποιον τρόπο— καταφέρνουν να πείθουν πως είναι αξιόπιστες.
